Jagody ► Produkowanie owoców bardziej odpornych na zmiany klimatu staje się coraz ważniejsze. W Polsce intensywnie prowadzi się prace hodowlane nad nowymi odmianami malin i jeżyn. Magazyn Fruchthandel rozmawiał z dr Agnieszką Orzeł – hodowczynią i współtwórczynią 28 odmian jagodowych – o rodzinnej marce Dr. Berry oraz działalności Global Berry Education Society.
Dr Henriette Ullmann
Pani Orzeł, prosimy o krótkie przedstawienie swojej działalności zawodowej.
Dr Agnieszka Orzeł:
Jestem hodowczynią i współtwórczynią 28 odmian roślin jagodowych (malina i jeżyna). Równocześnie rozwijam rodzinną markę Dr. Berry. Ponadto pełnię funkcję prezesa stowarzyszenia Global Berry Education Society, którego celem jest promowanie zdrowych nawyków żywieniowych poprzez spożywanie owoców jagodowych oraz poprawa dobrostanu psychicznego dzięki hortiterapii.
Od ponad 25 lat hoduje Pani maliny i jeżyny odporne na niekorzystne warunki klimatyczne. Odmiany te są znane nie tylko na rynku krajowym, ale również poza granicami Polski. Czy mogłaby Pani wymienić kilka odmian oraz kraje, w których cieszą się największą popularnością?
Regularnie śledzę sukcesy odmian mojego autorstwa. Jestem w stałym kontakcie ze Związkiem Producentów Malin w Kosowie, gdzie odmiana maliny Delniwa została z powodzeniem wprowadzona do uprawy. Polskie maliny są również testowane w Stanach Zjednoczonych. Dzięki firmie Nourse Farm, którą miałam okazję odwiedzić w 2023 roku, odmiana Delniwa jest tam dostępna.
Delniwa bardzo dobrze sprawdziła się także w krajach o bardzo gorącym klimacie, takich jak Uzbekistan. Pomimo wyjątkowo wysokich temperatur rolnicy mogą tam uzyskiwać wysokiej jakości plony malin.
Wyhodowana przeze mnie odmiana jest obecnie testowana również w Australii pod kątem przydatności do uprawy pod osłonami. Obecnie bardzo dobrze wypada także odmiana jeżyny Maryna, która owocuje na pędach tegorocznych (powtarza owocowanie).
Nazwała Pani swoją markę „Dr. Berry”. Czy mogłaby Pani wyjaśnić, co się za nią kryje?
Marka „Dr. Berry” łączy uprawę roślin jagodowych z popularyzacją wiedzy o owocach jagodowych, promowaniem zdrowego stylu życia oraz realizacją projektów społecznych i terapeutycznych związanych z jagodami. Chciałam stworzyć coś więcej niż kolejną markę szkółkarską. Moim celem było stworzenie marki, która inspiruje ludzi do zdrowego stylu życia, kontaktu z naturą i świadomego odżywiania.
Było to dla mnie ogromnym zaszczytem, że cały zespół Dr. Berry, jako główny laureat PARP, otrzymał tytuł „Pracodawca Jutra” w kategorii „Berry Education – od juniora do seniora”.
Projekt został wyróżniony za stworzenie nowoczesnego modelu edukacyjnego, który łączy naukę, zdrowie, ogrodnictwo i integrację międzypokoleniową. W warsztatach uczestniczą dzieci, młodzież, seniorzy i osoby z niepełnosprawnościami. Wspólnie zakładają ogrody malinowe, uczą się zdrowego stylu życia i poznają znaczenie owoców jagodowych dla zdrowia. Chcemy pokazać, że maliny i jeżyny to nie tylko rośliny uprawne, ale również narzędzie edukacji, terapii i budowania relacji społecznych.
Pamiętam, że wspominała Pani o ciekawym i z sukcesem realizowanym projekcie z uczniami szkół podstawowych.
Tak, to dla mnie bardzo ważny temat. Największą radość sprawia mi obserwowanie dzieci, które samodzielnie sadzą rośliny, śledzą ich wzrost i zbierają własne owoce. Dzięki temu lepiej rozumieją, skąd pochodzi żywność i jak ważna jest zdrowa dieta.
Projekty uczą również doceniać smak owoców oraz szacunku do przyrody. Wspierają tym samym reformę polskiego systemu edukacji, w której w szkołach podstawowych pojawił się nowy przedmiot „Edukacja zdrowotna”.
Proszę krótko wyjaśnić, na czym polega projekt „HydroBerry”.
HydroBerry to innowacyjny projekt dotyczący miejskiej uprawy malin i jeżyn na balkonach oraz tarasach. Łączy nowoczesne rozwiązania z ideą zdrowego stylu życia w mieście.
Projekt obejmuje specjalny zestaw do uprawy kompaktowych odmian malin i jeżyn. W jego skład wchodzi podłoże wzbogacone w organiczny węgiel, donica z systemem drenażowym oraz prosty system nawadniania kroplowego, który umożliwia automatyczne podlewanie roślin nawet podczas nieobecności właściciela.
Badania firmy Kantar pokazują, że styl życia Polaków wyraźnie się zmienia, a coraz więcej osób szuka możliwości uprawy roślin na balkonach i tarasach. Już co czwarta osoba posiada tam rośliny.
Chciałabym, aby obok kwiatów ozdobnych na balkonach pojawiły się także owoce jagodowe – zdrowe, bogate w naturalne przeciwutleniacze i łatwe w uprawie. Jako hodowca malin uważam, że jest to ważny kierunek rozwoju nowoczesnego ogrodnictwa miejskiego.
Co kryje się za projektem „Berry – edukacja od juniora do seniora”?
Istotną częścią mojej działalności są warsztaty terenowe organizowane na plantacji „Malinowe Szczyty” w miejscowości Juraszowa.
Największą radość sprawia dzieciom możliwość samodzielnego posadzenia rośliny, obserwowania jej wzrostu i zbierania własnych owoców.
„Malinowe Szczyty” to projekt realizowany wspólnie przez partnerów z branży produkcji owoców jagodowych, nawozów, ogrodnictwa oraz nowoczesnego rolnictwa. Celem projektu jest stworzenie miejsca, które prezentuje nowoczesną uprawę malin i jednocześnie promuje zdrowy styl życia oraz edukację dotyczącą owoców jagodowych. Dzieci, młodzież, dorośli i seniorzy mogą tu poznać nowoczesne metody uprawy malin i jeżyn oraz zdobyć praktyczne umiejętności związane z pielęgnacją plantacji owoców jagodowych, takie jak sadzenie, przycinanie malin, nawożenie, pielęgnacja plantacji czy podstawowe zasady prawidłowej uprawy.
Bardzo ważnym elementem tych warsztatów terenowych jest możliwość poznania aromatów owoców malin – czerwonych, żółtych, bursztynowych lub czarnych – które szczególnie interesują dzieci. W ramach działalności stowarzyszenia „Global Berry Education Society” powstają w Polsce plantacje edukacyjne malin i jeżyn. Pierwsze takie ogrody powstały już w gminach Podgrodzie i Chełmiec. Projekt ma charakter skalowalny i dążymy do rozszerzenia naszej działalności na całą Europę.
Jakie są Pani plany na przyszłość?
Jednym z projektów, nad którym obecnie pracuję, jest książka „Jagodowe Ogrody Terapeutyczne – malina”. Jest to publikacja interdyscyplinarna. Porusza między innymi zagadnienia hortiterapii, czyli terapeutycznego znaczenia ogrodów, wpływu malin i innych owoców jagodowych na zdrowie, fitoterapii, gemmoterapii oraz nowoczesnej żywności funkcjonalnej.
Dużo miejsca poświęcamy również wiedzy o owocach jagodowych (Berry Education), ogrodnictwu szkolnemu, terapii poprzez kontakt z roślinami oraz znaczeniu miejskich ogrodów balkonowych. W książce opisujemy nie tylko zdrowotny potencjał malin – nie tylko owoców, ale także liści i młodych pędów, które znajdują zastosowanie w naturalnych metodach wzmacniania organizmu.
Ważnym elementem publikacji są również rozdziały poświęcone redukcji stresu, znaczeniu kontaktu z naturą oraz roli ogrodów terapeutycznych w integracji międzypokoleniowej. Ten projekt jest mi szczególnie bliski, ponieważ łączy wszystkie obszary, którymi się zajmuję. Chciałbym pokazać, że owoce jagodowe mogą być częścią nowoczesnego podejścia do zdrowia i wysokiej jakości życia.
